Terapia traumy, kiedy warto skorzystać z pomocy?
Traumatyczne doświadczenia mogą pozostawiać ślad długo po tym, gdy samo wydarzenie już się zakończyło. U części osób pojawiają się nawracające wspomnienia, silne napięcie, problemy ze snem, lęk, drażliwość lub unikanie sytuacji przypominających o tym, co się wydarzyło. U innych konsekwencje są mniej oczywiste i mogą przejawiać się między innymi trudnościami w relacjach, poczuciem ciągłego zagrożenia, odcięciem od emocji czy problemami z koncentracją.
Terapia traumy jest formą pomocy ukierunkowaną na zrozumienie i przepracowanie konsekwencji trudnych doświadczeń oraz odzyskanie większego poczucia bezpieczeństwa i wpływu na własne życie.
W Centrum Wsparcia Mentaly oferujemy wsparcie psychologiczne i pracę z doświadczeniami traumatycznymi w Gdańsku oraz online, z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji i potrzeb każdej osoby.
Czym jest trauma?
Trauma może być konsekwencją wydarzenia lub doświadczeń, które przekroczyły możliwości poradzenia sobie z nimi w danym momencie.
Może być związana między innymi z wypadkiem, doświadczeniem przemocy, napaścią, nagłą utratą bliskiej osoby, zagrożeniem zdrowia lub życia, doświadczeniem wojny czy katastrofy. Trudne konsekwencje mogą pojawić się również w związku z długotrwałym funkcjonowaniem w środowisku pozbawionym poczucia bezpieczeństwa.
Nie każda osoba po trudnym wydarzeniu rozwinie zaburzenie związane z traumą. Reakcje na podobne doświadczenia mogą być bardzo różne i zależą od wielu czynników.
Dlatego w pracy psychologicznej ważne jest nie tylko samo wydarzenie, ale przede wszystkim to, jak dana osoba go doświadczyła i jakie konsekwencje pozostawiło ono w jej obecnym funkcjonowaniu.
Jakie mogą być objawy traumy?
Konsekwencje doświadczeń traumatycznych mogą dotyczyć emocji, myśli, zachowania, relacji oraz reakcji fizjologicznych.
Do możliwych objawów należą między innymi:
- nawracające i niechciane wspomnienia,
- koszmary senne,
- silne reakcje emocjonalne na sytuacje przypominające o wydarzeniu,
- unikanie miejsc, osób, rozmów lub wspomnień związanych z doświadczeniem,
- poczucie ciągłego zagrożenia,
- nadmierna czujność,
- drażliwość i trudności z regulacją emocji,
- problemy ze snem,
- trudności z koncentracją,
- poczucie odrętwienia lub odcięcia od emocji,
- poczucie winy lub wstydu,
- trudności w zaufaniu innym,
- problemy w bliskich relacjach,
- dolegliwości somatyczne i przewlekłe napięcie.
Objawy nie muszą pojawić się bezpośrednio po trudnym wydarzeniu. U niektórych osób stają się wyraźne dopiero po pewnym czasie.
Trauma a PTSD
Trauma i PTSD nie są pojęciami oznaczającymi dokładnie to samo.
PTSD, czyli zespół stresu pourazowego, jest określonym zaburzeniem, które może rozwinąć się po doświadczeniu traumatycznym. Jego rozpoznanie wymaga spełnienia odpowiednich kryteriów diagnostycznych.
Osoba może doświadczać konsekwencji traumy, nie spełniając jednocześnie wszystkich kryteriów PTSD.
Dlatego nie warto diagnozować się samodzielnie wyłącznie na podstawie listy objawów znalezionej w internecie. Jeżeli trudności utrzymują się, nasilają lub znacząco wpływają na codzienne życie, warto omówić je ze specjalistą.
Na czym polega terapia traumy?
Praca z traumą nie polega na zmuszaniu osoby do szczegółowego opowiadania o najtrudniejszych doświadczeniach już podczas pierwszego spotkania.
Początek współpracy służy przede wszystkim poznaniu aktualnej sytuacji, występujących objawów, historii trudności oraz potrzeb osoby zgłaszającej się po pomoc.
Dalsza praca może obejmować między innymi lepsze rozumienie własnych reakcji, rozwijanie sposobów regulowania emocji i napięcia, pracę nad unikaniem oraz stopniowe przetwarzanie trudnych doświadczeń.
Sposób prowadzenia terapii powinien być dostosowany do charakteru doświadczeń, występujących objawów, aktualnego funkcjonowania oraz możliwości konkretnej osoby.
Jakie metody mogą być wykorzystywane w pracy z traumą?
Istnieją różne podejścia wykorzystywane w pracy z osobami po doświadczeniach traumatycznych. Dobór metody zależy między innymi od rodzaju trudności, obrazu klinicznego oraz celu terapii.
W Mentaly wykorzystujemy między innymi metody ukierunkowane na pracę z doświadczeniami traumatycznymi i ich konsekwencjami, w tym Brainspotting oraz Terapię Przedłużonej Ekspozycji w przypadkach, w których istnieją wskazania do zastosowania takiej formy pracy.
Brainspotting jest metodą wykorzystującą między innymi kierunek spojrzenia i skupienie uwagi podczas pracy nad doświadczeniami wiążącymi się z silnym pobudzeniem emocjonalnym.
Przedłużona Ekspozycja jest natomiast ustrukturyzowaną metodą pracy stosowaną w leczeniu PTSD. Jej elementem jest stopniowa praca z traumatycznymi wspomnieniami oraz sytuacjami, których osoba zaczęła unikać w następstwie doświadczenia traumatycznego.
Wybór konkretnej metody powinien być poprzedzony konsultacją i oceną sytuacji.
Kiedy warto zgłosić się po pomoc?
Warto rozważyć konsultację, jeśli po trudnym doświadczeniu zauważasz, że jego konsekwencje utrzymują się i wpływają na Twoje codzienne życie.
Sygnałem może być na przykład unikanie coraz większej liczby sytuacji, trudność w odpoczynku, poczucie nieustannej gotowości na zagrożenie, nawracające wspomnienia, problemy ze snem albo trudności w relacjach.
Nie trzeba czekać do momentu, w którym objawy całkowicie uniemożliwią codzienne funkcjonowanie.
Pierwsza konsultacja może pomóc określić, z czym związane są występujące trudności oraz jaka forma dalszej pomocy będzie najbardziej odpowiednia.
Czy można przepracować traumę wiele lat po wydarzeniu?
Upływ czasu sam w sobie nie wyklucza możliwości pracy z konsekwencjami doświadczeń traumatycznych.
Niektóre osoby zgłaszają się po pomoc bezpośrednio po wydarzeniu, inne dopiero po wielu latach. Zdarza się również, że wcześniejsze doświadczenia zaczynają być odczuwane szczególnie intensywnie w związku z późniejszymi wydarzeniami, zmianami życiowymi lub relacjami.
Nie ma jednego właściwego momentu na rozpoczęcie pracy. Istotne jest przede wszystkim to, czego dana osoba doświadcza obecnie.
Terapia traumy w Gdańsku
W Centrum Wsparcia Mentaly oferujemy pomoc osobom doświadczającym konsekwencji trudnych i traumatycznych wydarzeń.
Praca rozpoczyna się od konsultacji, podczas której możemy przyjrzeć się aktualnym trudnościom, ich wpływowi na codzienne funkcjonowanie oraz możliwościom dalszego wsparcia.
Spotkania odbywają się stacjonarnie w naszym centrum w Gdańsku Wrzeszczu, a w przypadku wybranych form pomocy również online.
Szukasz pomocy po traumatycznym doświadczeniu?
Nie musisz samodzielnie określać, czy to, czego doświadczasz, jest traumą, PTSD czy inną trudnością. Może to być przedmiotem pierwszej konsultacji ze specjalistą.
Centrum Wsparcia Mentaly
al. Grunwaldzka 83/1a
80-244 Gdańsk, Wrzeszcz
Umów konsultację i wspólnie ze specjalistą ustal, jaka forma pomocy będzie odpowiednia w Twojej sytuacji.